Forum > พระอริยบุคคล

۞๚ เถระคาถา ๚ะ๛ ۞

(1/17) > >>

ฐิตา:


           
           
                                  ۞ ๚ เถระคาถา ๚ะ๛  ۞
   สุภูติเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับจิตหลุดพ้น
                [๑๓๘]        ได้ยินว่า ท่านพระสุภูติเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า ดูกรฝน
                             กุฎีของเรามุงดีแล้ว มีเครื่องป้องกันอันสบายมิดชิดดี ท่านจงตกลงมา
                             ตามสะดวกเถิด จิตของเราตั้งมั่นดีแล้ว หลุดพ้นแล้วจากกิเลสทั้งปวง
                             เราเป็นผู้มีความเพียรอยู่ เชิญตกลงมาเถิดฝน.

   มหาโกฏฐิตเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับความสงบ
                [๑๓๙]        ได้ยินว่า ท่านพระมหาโกฏฐิตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า บุคคล
                             ผู้สงบ งดเว้นจากการทำความชั่วพูดด้วยปัญญา ไม่ฟุ้งซ่าน ย่อมกำจัดบาป
                             ธรรมทั้งหลาย เหมือนลมพัดใบไม้ให้ร่วงหล่นไป ฉะนั้น.

   กังขาเรวตเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับปัญญา
                [๑๔๐]        ได้ยินว่า ท่านพระกังขาเรวตเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า ท่านจง
                             ดูปัญญานี้ ของพระตถาคตเจ้าทั้งหลายดังไฟอันรุ่งเรืองในเวลาพลบค่ำ
                             พระตถาคตเหล่าใด ย่อมกำจัดความสงสัยของเวไนยสัตว์ทั้งหลาย ผู้มา
                             เฝ้าถึงสำนักของพระองค์ พระตถาคตเหล่านั้น ย่อมชื่อว่าเป็นผู้แสงสว่าง
                             เป็นผู้ให้ดวงตา.

   ปุณณมันตานีปุตตเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการคบคนดี
                [๑๔๑]        ได้ยินว่า ท่านพระปุณณมันตานีบุตรเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า
                             บุคคลควรสมาคมกับสัปบุรุษ ผู้เป็นบัณฑิตชี้แจงประโยชน์เท่านั้น
                             เพราะธีรชนทั้งหลายเป็นผู้ไม่ประมาท เห็นประจักษ์ด้วยปัญญา ย่อมได้
                             บรรลุถึงประโยชน์อย่างใหญ่ ประโยชน์อย่างลึกซึ้ง เห็นได้ยาก
                             ละเอียด สุขุม.

   ทัพพเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการฝึกอบรม
                [๑๔๒]       ได้ยินว่า ท่านพระทัพพเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า เมื่อก่อน
                             พระทัพพมัลลบุตรองค์ใด เป็นผู้อันบุคคลอื่น ฝึกฝนได้โดยยาก แต่
                             เดี๋ยวนี้พระทัพพมัลลบุตรองค์นั้น เป็นผู้อันพระศาสดาได้ทรงฝึกฝนด้วย
                             การฝึกฝนด้วยมรรคอันประเสริฐ เป็นผู้สันโดษ ข้ามความสงสัยได้แล้ว
                             เป็นผู้ชนะกิเลส ปราศจากความขลาด มีจิตตั้งมั่น ดับความเร่าร้อนได้แล้ว.



ฐิตา:




   สีตวนิยเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับความสันโดษ
                [๑๔๓]       ได้ยินว่า ท่านพระสีตวนิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า ภิกษุใดมา
                             สู่ป่าสีตวันแล้ว ภิกษุนั้นเป็นผู้อยู่แต่ผู้เดียว สันโดษ มีจิตตั้งมั่น ชนะ
                             กิเลส ปราศจากขนลุกขนพอง มีปัญญารักษากายาคตาสติอยู่.

   ภัลลิยเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับผู้ชนะ
                [๑๔๔]       ได้ยินว่า ท่านพระภัลลิยเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า ผู้ใดกำจัด
                             เสนาแห่งมัจจุราช เหมือนห้วงน้ำใหญ่ กำจัดสะพานไม้อ้ออันแสนจะ
                             ทรุดโทรม ฉะนั้น ก็ผู้นั้นจัดว่าเป็นผู้ชนะมาร ปราศจากความหวาดกลัว
                             มีตนอันฝึกฝนแล้วมีจิตตั้งมั่น ดับกิเลสและความเร่าร้อนได้แล้ว.

   วีรเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการชนะกิเลส
                [๑๔๕] ได้ยินว่า ท่านพระวีรเถระได้ภาษิตคาถานี้ ในเวลาภรรยาเก่าไปเล้าโลม
                เพื่อให้สึก ว่า
                             เมื่อก่อน ผู้ใดเป็นผู้อันบุคคลอื่นฝึกได้โดยยาก แต่เดี๋ยวนี้ผู้นั้นอัน
                             พระผู้มีพระภาคฝึกฝนได้ดีแล้ว เป็นนักปราชญ์มีความสันโดษ ข้ามความ
                             สงสัยได้แล้ว เป็นผู้ชนะกิเลสมาร ปราศจากขนลุกขนพอง ปราศจาก
                             ความกำหนัด มีจิตตั้งมั่น ดับกิเลสและความเร่าร้อนได้แล้ว.

   ปิลินทวัจฉเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการฟังธรรม
                [๑๔๖]        ได้ยินว่า ท่านพระปิลินทวัจฉเถระได้ภาษิตคาถานี้ไว้อย่างนี้ว่า การที่เรา
                             มาสู่สำนักของพระศาสดานี้ เป็นการมาดีแล้ว ไม่ไร้ประโยชน์ การที่
                             เราคิดไว้ว่าจักฟังธรรมในสำนักของพระผู้มีพระภาคแล้วจักบวช เป็น
                             ความคิดที่ไม่ไร้ประโยชน์ เพราะเมื่อพระผู้มีพระภาคทรงจำแนกธรรม
                             ทั้งหลายอยู่ เราได้บรรลุธรรมอันประเสริฐแล้ว.

   ปุณณมาสเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการไม่ติดในสิ่งทั้งปวง
                [๑๔๗]       ได้ยินว่า พระปุณณมาสเถระได้ภาษิตคาถานี้อย่างนี้ว่า ผู้ใดไม่ทะเยอ
                             ทะยานในโลกนี้หรือโลกอื่น ผู้นั้นเป็นผู้จบไตรเพท เป็นผู้สันโดษ
                             สำรวมแล้ว ไม่ติดอยู่ในธรรมทั้งปวง เป็นผู้รู้แจ้งซึ่งความเกิดขึ้นและ
                             ความเสื่อมไปของโลก.


ฐิตา:



   จูฬวัจจฉเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับความยินดีในธรรม
                [๑๔๘]       ภิกษุผู้มากไปด้วยความปราโมทย์ในธรรมอันพระพุทธเจ้าทรงประกาศแล้ว
                             พึงบรรลุสันตบทอันเป็นธรรมเข้าไปสงบระงับสังขาร เป็นสุข.

   มหาวัจฉเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับไตรสิกขา
                [๑๔๙]        ภิกษุมีกำลังปัญญา สมบูรณ์ด้วยศีลและวัตร มีจิตตั้งมั่น ยินดีในฌาน
                             มีสติ บริโภคโภชนะตามมีตามได้ มีราคะไปปราศแล้ว พึงหวังได้ ซึ่ง
                             กาลปรินิพพานในศาสนานี้.

   วนวัจฉเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับรมณียสถาน
                [๑๕๐]        ภูเขาทั้งหลายอันล้วนแล้วด้วยหิน มีสีเขียวดังเมฆ ดูรุจิเรกงามดี มี
                             ธารวารีเย็นใสสะอาด ดารดาษไปด้วยแมลงค่อมทอง ภูเขาเหล่า
                             นั้นย่อมทำให้เรารื่นรมย์ใจ.

   วนวัจฉสามเณรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการอยู่ป่า
                [๑๕๑]        พระอุปัชฌาย์ของเราได้กล่าวกะเราว่า ดูกรสีวกะ เราจะไปจากที่นี้
                             กายของเราอยู่ในบ้าน แต่ใจของเราไปอยู่ในป่า แม้เรานอนอยู่ก็
                             จักไป ความเกี่ยวข้องด้วยหมู่ ย่อมไม่มีแก่ผู้รู้แจ้งชัด.

   กุณฑธานเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการข้ามโอฆะ
                [๑๕๒]       ภิกษุพึงตัดสังโยชน์เบื้องต่ำ ๕ พึงละสังโยชน์เบื้องบน ๕ พึงเจริญ
                             อินทรีย์ ๕ มีศรัทธาเป็นต้นให้ยิ่งขึ้นไป ภิกษุผู้ก้าวล่วงธรรมเป็น
                             เครื่องข้อง ๕ ประการได้แล้ว พระผู้มีพระภาคตรัสว่า ข้ามโอฆะ
                             ได้แล้ว.



ฐิตา:


   เพลัฏฐสีสเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับวันคืน
                [๑๕๓]       โคอาชาไนยผู้สามารถเทียมไถแล้ว ย่อมลากไถไปได้โดยไม่ลำบาก
                             ฉันใด เมื่อเราได้ความสุขอันไม่เจือด้วยอามิส คืนและวันทั้งหลาย
                             ย่อมผ่านพ้นเราไปโดยยาก ฉันนั้น


   ทาสกเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับความเกียจคร้าน
                [๑๕๔]       เมื่อใด บุคคลเป็นผู้ง่วงเหงาและกินมากมักนอนหลับกลิ้งเกลือกไปมา
                             เมื่อนั้นเขาเป็นคนเขลา ย่อมเข้าห้องบ่อยๆ เหมือนสุกรใหญ่ที่เขา
                             ปรนปรือด้วยเหยื่อ ฉะนั้น.

   สิงคาลปิตาเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับพุทธทายาท
                [๑๕๕]       ภิกษุผู้อยู่ในป่าเภสกฬาวัน พิจารณาแผ่นดินนี้ด้วยความสำคัญว่า
                             กระดูกทั้งสิ้นเป็นอารมณ์จักได้เป็นทายาทของพระพุทธเจ้า เราเข้าใจว่า
                             จะละกามราคะได้โดยเร็วพลัน.

   กุฬเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับหน้าที่บัณฑิต
                [๑๕๖]        พวกคนไขน้ำก็ไขน้ำไป ช่างศรก็ดัดลูกศร พวกช่างถากก็ถากไม้
                             พวกบัณฑิตผู้มีวัตรอันงาม ก็ฝึกฝนตน.

   อชิตเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับความตาย
                [๑๕๗]       เราไม่มีความกลัวตาย ไม่มีความอาลัยในชีวิต จักเป็นผู้มี
                             สติสัมปชัญญะ ละทิ้งกายนี้ไป.


ฐิตา:




   นิโครธเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับทางดำเนินชีวิต
                [๑๕๘]       เราไม่กลัวภัย พระศาสดาของเราทั้งหลายเป็นผู้ฉลาดในธรรมอันไม่ตาย
                             ภัยย่อมไม่ตั้งอยู่ในหนทางใด ภิกษุทั้งหลายย่อมไปโดยหนทางนั้น.

   จิตตกเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับผู้เจริญฌาน
               [๑๕๙]       นางนกยูงทั้งหลายมีขนเขียว ขนคองาม หงอนงาม พากันร่ำร้อง
                            อยู่ในป่าการวี นางนกยูงเหล่านั้นพากันร่ำร้องในเวลามีลมหนาวเจือ
                            ด้วยฝน ย่อมปลุกบุคคลผู้เจริญฌานซึ่งหลับอยู่ให้ตื่น.

   โคสาลเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการเจริญวิเวก
                [๑๖๐]        เราฉันข้าวมธุปายาสที่พุ่มกอไผ่แล้ว พิจารณาความเกิดและความเสื่อม
                             ไปแห่งขันธ์ทั้งหลายโดยความเคารพ จักกลับไปสู่สานุบรรพตที่เรา
                             เคยอยู่มาแล้ว เจริญวิเวกต่อไป.

   สุคันธเถรคาถา
   สุภาษิตเกี่ยวกับการปฏิบัติตามคำสอน
                [๑๖๑]        ภิกษุบวชมายังไม่ทันครบพรรษา ได้เห็นธรรมเป็นธรรมดีงาม บรรลุ
                          วิชชา ๓ ได้ทำคำสั่งสอนของพระพุทธเจ้าเสร็จแล้ว.

   นันทิยเถรคาถา
   สุภาษิตเตือนมาร
                [๑๖๒]       จิตของภิกษุใดได้บรรลุผลญาณ สว่างรุ่งเรืองอยู่เป็นนิตย์ ท่านมา
                             เบียดเบียนภิกษุนั้นเข้า จักได้รับทุกข์แน่นอน นะมาร.

นำร่อง

[0] ดัชนีข้อความ

[#] หน้าถัดไป

ตอบ

Go to full version